تاریخ استانبول

تاریخ استانبول و هرآنچه باید درباره استانبول بدانید

اولین و مهم ترین گام برای هر گردشگری که قصد سفر به ترکیه و هر فردی که قصد اخذ اقامت این کشور را داشته باشد، آشنایی با تاریخ استانبول و کسب اطلاعات درباره استانبول  می باشد. چرا که استانبول در واقع بزرگ ترین شهر کشور ترکیه و یکی از بزرگترین شهرهای جهان است. این شهر در طول سال پذیرای مهمانان زیادی از سر تاسر جهان است و بسیاری از ایرانیان این کشور را برای گشت و گذار و مهاجرت انتخاب می کنند. در ادامه درباره استانبول و تاریخ غمی اش اطلاعات جامعی را با شما به اشتراک خواهیم گذاشت تا قبل از سفر به این شهر و اقامت در آن دید کلی نسبت به آن داشته باشید.

موقعیت جغرافیایی استانبول

یکی از جذاب ترین ویژگی های استانبول موقعیت جغرافیایی این شهر است. استانبول در کنار دریای مرمره و تنگه بسفر  قرار دارد. ساحل دریای مرمره این شهر زیبا را در آغوش گرفته است و تنگه بسفر که دریای مرمره را به دریای سیاه متصل می ‌کند ، از وسط استانبول می‌گذرد. این تنگه دو قاره آسیا و اروپا را از یکدیگر جدا می‌ کند. به این صورت استانبول در آن واحد در دو قاره آسیا و اروپا قرار دارد. بخش غربی شهر ” شبه جزیره تراکیه ” در قاره اروپا و بخش شرقی آن ” شبه جزیره آناتولی ” در آسیا واقع شده است. بیش از دو سوم جمعیت مردم شهر نیز ساکن بخش اروپایی استابول هستند.

وسعت شهر استانبول ۱۵۳۹ کیلومترمربع است و به سه قسمت اصلی تقسیم می شود.  قسمت اول شامل شبه جزیره تاریخی استانبول ، بخش‌ها و نواحی امین اونو و فاتح است. این مناطق در سواحل شمالی قرار گفته اند و با دیواره‌های قسطنطنیه در غرب به انتها می‌رسد. در جنوب این شبه جزیره دریای مرمره و در شرق آن بسفر قرار گرفته است.
قسمت دوم مناطق تاریخی بَی اوغلو و بشیکتاش هستند. منطقه بشیکتاش محل اسکان آخرین سلطان بوده با زنجیره‌ای از محله هایی مانند اورتاکوی و ببک، که در گذشته روستا بوده اند، در میان سواحل بسفر ادامه می‌یابد.
قسمت سوم شامل کوی‌های اوسکودر و کادیکوی می باشد که در سمت آسیایی استانبول قرار گرفته‌اند و امروزه مناطق تجاری و مسکونی مدرنی در آنها ساخته شده اند.

 قرار گرفتن استانبول بین دو دریای مرمره و دریای سیاه، و تنوع مراکز تاریخی و تجاری شهر استانبول سالیانه هزاران گردشگر را برای سفر به این شهر تشویق می کند . به طور کلی می توان گفت که رشد مراکز تجاری و ساختمان‌های مسکونی در مناطق شمالی استانبول و قسمت اروپایی بیشتر است و این مناطق در میان گردشگران و سرمایه گذاران داخلی و خارجی از شهرت بیشتری برخوردار هستند.

تاریخ استانبول

تاریخ استانبول

مطالعه و بحث درباره تاریخ استانبول مفصل و سرشار از شگفتی است. می توان گفت که تاریخ استانبول شامل 4 مرحله مهم و اساسی، دوره روم شرقی ، امپراتوری روم شرقی ، امپراتوری عثمانی و تاریخ جمهوری ترکیه ، می شود.

دوره اول در تاریخ استانبول از 6700 سال قبل از میلاد مسیح آغاز می شود.  در آن زمان ها به دلیل موقعیت استراتژیک استانبول و قرار گرفتن آن در کنار تنگه بسفر، با دخالت یونانی ها ، ساخت و سازهایی در این شهر زیبا شکل گرفته شد و مردمانی در این شهر سکونت گزیدند.

با افزایش قدرت طلبی ها در دوران امپراتوری رم در اواخر قرن دوم پس از میلاد ، پس از امپراطور شدن سپتیموس سوروس شهر استانبول بازسازی شد.  در قرن 4 امپراتوری به حدی گسترش یافت که دیگر رم به عنوان پایتخت مناسب نبود. به همین دلیل امپراطور کنستانتین ، پایتخت رم را به بیزانس (نام استانبول در آن زمان) تغییر داد.

در نهایت این شهر به قسطنطنیه تغییر نام پیدا کرد و پس از آنکه امپراتوری رم به دو قسمت غربی و شرقی تقسیم شد ، امپراتوری غربی از هم پاشید و قسطنطنیه (نام استانبول در آن زمان) پایتخت امپراتوری رم شرقی شد و تا هزار سال بعد از آن نیز باقی ماند. در حقیقت امپراتوری روم شرقی در سال 330 پس از میلاد (قرن سوم) به جهت موقعیت فوق العاده تنگه بسفر، به طور رسمی قسطنطنیه ( استانبول فعلی ) را به عنوان پایتخت خود برگزید.  اهمیت تنگه بسفر از آن جهت بود که مسیر آبی میان آسیا و اروپا بود. در طول آن دوران، قسطنطنیه به عنوان بزرگ‌ ترین شهر قاره اروپا و همچنین مرکز فرهنگی تمدن یونانی و پیروان ارتدکسی کلیسا شناخته می شد. از جمله دستاورد ها و بناهای قابل توجه باقی مانده از آن دوران می ‌توان به کلیسای بزرگ و باشکوه ایاصوفیه که بعد ها به مسجد ایاصوفیه  تبدیل شد و نماد رهبری کلیسای ارتدکس یونانی بوده است، اشاره کرد.

 پس از آن، قسطنطنیه سال‌ های بسیاری در تصرف روم شرقی بود. با این حال در طول تاریخ، حمله اعراب همیشه یک تهدید ثابت به شمار می رفت و استانبول قدیم نیز از این قاعده مستثنی نبود و تهاجماتی مانند جنگ ‌های صلیبی چهارم در سال 1204 باعث تضعیف آن شده بود. تا این که سلطان محمد دوم ،امپراتورعثمانی، در سال 1453 و پس از یک محاصره 53 روزه توانست استانبول را فتح و از آن خود کند. استانبول در واقع سومین پایتخت امپراتوری عثمانی بشمار می رفت. از دیگر اقدامات تاثیر گذار سلطان محمد دوم می توان به تبدیل کلیسای ایاصوفیه به مسجد ایاصوفیه اشاره کرد . پس از فتح شهراستانبول به دست سلطان محمد، دستور ساخت و سازهای گسترده ای صادر شود و هزاران خانوار از نقاط مختلف کشور به شهر قسطنطنیه مهاجرت کردند. به این ترتیب استانبول زیبا بوجود آمد. در زمان حکومت سلطان محمد عثمانی آثار تاریخی ارزشمندی از جمله  مسجد آبی یاBlue Mosque  بنا شد. در آن دوران استانبول به عنوان پایتخت امپراتوری عثمانی و مرکز فرهنگی، سیاسی و تجاری ،به مرکز جهان اسلام تبدیل شد.

امپراتوری عثمانی تا قبل از جنگ جهانی اول به تاخت و تاز خود ادامه داد و بر سر قدرت باقی ماند. سرانجام این امپراتوری از نیروهای متفقین شکست خورد وتا زمان تاسیس جمهوری ترکیه، در سال 1923 توسط مصطفی کمال آتاترک، اشغال و خرابی در این سرزمین ادامه داشت. پایتخت دولت جدید توسط آتاترک به آنکارا منتقل شد. با این حال استانبول به توسعه خود ادامه داد. در دهه 1970 جمعیت استانبول به سرعت افزایش پیدا کرد و در نهایت به یکی از کلان‌ شهرهای بزرگ و پر جمعیت جهان تبدیل شد.

سال های سال است که استانبول تبدیل به روح ترکیه شده است. با اینکه استانبول پایتخت ترکیه نیست اما همچنان قطب مهم کسب و کار و پر طرفدارترین شهر این کشورمی باشد. استانبول در واقع مرکز فرهنگی و اقتصادی ترکیه است که با مساجد باشکوه و زیبا، هتل‌های لوکس و جاذبه‌های متعدد تاریخی و طبیعی، به عنوان یکی از قطب های بزرگ گردشگری در کل دنیا شناخته می شود. در سال 2010 استانبول زیبا عنوان پایتخت فرهنگ اروپا انتخاب شده‌ است .

تاریخ نام گذاری استانبول

زمانی که این شهر در دهه 660 پیش از میلاد بنا شد، نام آن از نام شخصی به بوزاس گرفته شده بود و درست بعد از آنکه کنستانتین کبیر بوزانتیون را به عنوان پایتخت جدید شرقی امپراتوری روم برگزید ، مردم آن را به “کنستانتینوپل” به معنای شهر کنستانتین می شناختند.

 کنستانتین بسیار تلاش کرد  نامی به معنای ” رم جدید “ را بر روی این شهر بگذارد ، اما این نام فراگیر نشد.

پس از آن مسلمانان به دلیل اینکه از قدیم با رومیان مراوده داشتند ، این شهر را “قسطنطنیه” نامیدند. در همان دوران نام دیگر شهر استانبول بود که از عبارت یونانی “ایستیم بولین” به معنای به سوی شهر گرفته شده بود.

در سال 1770 میلادی سلطان مصطفی سوم تلاش کرد با ضرب سکه‌هایی که روی آن نام استانبول به معنای “اسلام ‌شهر” نقش بسته بود ،  این نام را فراگیر کند.

در دوره ی جمهوریت ترکیه و به طور دقیق از روز 28 مارس سال 1930 اداره پست ترکیه از تمامی کشورهای جهان خواست تا در مکاتبات خود از نام “استانبول” برای این شهر استفاده کنند .

در طول تاریخ استانبول و دوره های مختلف، این شهربه نام های زیر شناخته می شد :

  • – تخت روم
  • – بوزاس 
  • – بیزانس
  • – بیزانتیوم
  • – کنستاتنینوپل یا شهر کنستانتین
  • – قسطنطنیه
  • -اسلامبول
  • – روم جدید
هنر استانبول

هنر و معماری استانبول

در دوران باستان، اغلب ارتش های فاتح تمایل داشتند شهر ها را غارت کنند و شهر استانبول نیز در آن دوران از هنر و معماری خاصی بهره مند نشد. با این حال با ظاهر شدن امپراتوری بیزانس ها در تاریخ استانبول، که کلیساها و کاخ هایشان را با موزاییک و نقاشی های آبرنگی تزئین می کردند، شرایط شهر تغییر کرد. آثار تاریخی و هنری آن دوران هنوز هم باقی مانده اند و از جاذبه های گردشگری استانبول محسوب می شوند.
در دوران امپراطوری عثمانی ها ، راه اندازی ساختمان های زیبا و مساجد پر نقش و نگار که از نظر معماری بی نظیر هستند، رونق داشت و بسیاری از ساختمان ها و مساجد خیره کننده استانبول از دست آورد های آن دوره است.

زبان و مذهب مردم استانبول در طول تاریخ

ترکی استانبولی  زبان رسمی ساکنان ترکیه و شهر استانبول می باشد. ترکی استانبولی یکی از قدیمی ترین زبان های دنیا محسوب می شود. زبان ترکی در گذر زمان و در طول تاریخ تغییرات بسیاری داشته است. به طور کلی تغییرات زبان ترکی و نوشتار آن به سه دوره مختلف تقسیم می شود.

اولین دوره،  دوره ترکی قدیم است که مربوط به زمان قبل از پذیرش اسلام توسط ترک ها می باشد. زبان در این دوره بیشتر به صورت شفاهی بود. قدیمی ترین نمونه های موجود از زبان ترکی باستان، کتیبه اورخون است.

 پس از آن دوره فرهنگ اسلامی آغاز می شود. در دوره فرهنگ اسلامی کلمات و حتی ساختار زبان ترکی تحت تاثیر فرهنگ اعراب قرار گرفت و زبان دولت عثمانی تشکیل شد.

 آخرین دوره در تاریخ زبان استانبول دوره مدرن است. در این دوره ، زبان ترکی تحت تاثیر تفکر و ادبیات غربی ، تغییرات قابل توجهی داشت. از مهمترین این تغییرات می توان به تغییر نوشتار و جایگزینی حروف لاتین به جای حروف عربی اشاره کرد. جایگزینی حروف در سال 1928 تصویب شد و بر اساس آن حروف الفبای عربی، از الفبا و زبان کشور ترکیه برداشته شد. به این ترتیب سیستم نوشتاری ترکیه از ترکی عثمانی به ترکی لاتین تغییر پیدا کرد .

 امروزه بیشترین سهم از جمعیت استانبول را ترک‌ ها دارند. بیشتر مردم این شهر مسلمان هستند. دین اسلام در تاریخ استانبول در نخستین قانون اساسی کشور ترکیه که سال 1924 تصویب به عنوان دین رسمی این کشور انتخاب شد. استانبول همچنین  حدود 5.2 میلیون نفر از جمعیت کردنشین ترکیه را در خود جای داده است. جمعیت کرد نشین استانبول یا شافعی‌ ها در مناطق شرقی ترکیه مستقر‌ند.

فرهنگ ترکیه

آداب و رسوم استانبول

کسب اطلاعات در باره استانبول و آداب و رسوم آن می تواند بر زندگی افرادی که می خواهند برای تحصیل در استانبول و یا اقامت در ترکیه اقدام نمایند، تاثیر قابل توجهی داشته باشد. به طور کلی فرهنگ ملت ها ، ریشه در تاریخ و گذشته آن ها دارد. فرهنگ ها و آداب و رسوم از زمان پیدایش اولین اجتماعات بشری شکل گرفته و با گسترده شدن جوامع در طول تاریخ متنوع تر شده اند. در واقع می توان گفت که فرهنگ مهمترین بخش وجودی هر شهر یا کشور می باشد. موقعیت جغرافیایی ترکیه و همجواری آن با کشورهای اروپایی بر روی فرهنگ و آداب و رسوم مردم شهر های مختلف این کشور تاثیر گذار بوده است.

مردمان استانبول خانواده دوست و خونگرم هستند. مشابه ایران، زن بعد از ازدواج از نام خانوادگی شوهرش استفاده می کند. در استانبول ازدواج ها باید رسما ثبت شوند و ازدواج به تنهایی و بدون ثبت قانونی ، غیر قانونی می باشد. چند همسری در ترکیه نیز غیر قانونی است. مراسم ازدواج در ترکیه همراه با آداب و رسوم و فرهنگ خاصی انجام می گیرد که ممکن است برای افرادی که قصد اخذ اقامت ترکیه از طریق ازدواج را دارند جالب توجه باشد. یکی از این آداب و رسوم جالب درباره استانبول این است که هنگامی که دختری ازدواج می کند، دوستانش نامشان را درون کفش عروس می نویسند. زمانی که مراسم به پایان رسید اگر نام کسی از داخل کفش پاک شده باشد به این معنی است که آن دختر به زودی ازدواج خواهد کرد.

 مردم استانبول به خاطر برخورد با فرهنگ های اروپایی مانند گذشته رسمی و تعارفی نیستند. با این حال هنوز هم بعضی از اصطلاحات مودبانه و تعارف در بین آن ها رایج می باشد. برای مثال واژه های خاصی  برای ایجاد تمایز بین بزرگ تر و کوچک تر در فرهنگ مردم استانبول استفاده می شود.

مردم استانبول مهمان ‌نواز هستند. مهمان بودن در خانه مردم استانبول و یا وقت گذرانی با آن‌ها می تواند سرشار از خاطرات خوش و شادی باشد. یکی از رسوم مهمانداری در استانبول این است که اگر مهمانان زود از خانه میزبان بروند ،  بی احترامی به صاحب منزل یا میزبان است. در واقع زود ترک کردن مهمانی به این معناست که به مهمان خوش نگذشته است.

در مواقع عزاداری ، همسایگان تا سه روز به منزل داغ دیده غذا می برند. خانواده مرحوم نیز حلوا نیز تنها غذایی است که خانواده مرحوم نیز حلوا می پزند و برای همسایگان می فرستد. معمولا دوستان نزدیک مرحوم ، وظیفه آماده سازی حلوا را بر عهده دارند. نفر اول  ملاقه را به نفر بعد می سپارد و او هم در حالی که حلوا را هم می زند به ذکر خاطره ای از آن مرحوم می پردازد و معمولأ تا زمانی که حلوا آماده می شود همه افراد حاضر در مورد مرحوم چیزی گفته اند. این رسم باعث می شود اطرافیان متوفی از اوقات خوش خود با آن مرحوم یاد کنند و غم یکدیگر را تسکین بخشند.

اگز در محله های استانبول قدم بزنید حتما حداقل یک قهوه خانه به چشمتان خواهد خورد که در آن مردهای ترک ساعت ها می نشینند و صحبت می کنند. زنان استانبول نیز برای خودشان دور همی هایی دارند که در آن ها با صرف چای و گپ زدن های دوستانه اوقات فراغت خود را سپری می کنند.

فرهنگ و آداب و رسوم ترکیه و به ویژه استانبول غنی و جالب توجه است. با اینکه ترک ها بسیار مهمان نواز هستند و به توریست ها و گردشگران علاقه دارند، کار ها و نباید هایی نیز وجود دارد که بهتر است قبل از اقامت در استانبول از آنها مطلع شوید تا از انجام دادن آنها خودداری نمایید.

📍 در مساجد از لباس های مناسب برای مکان های مذهبی استفاده کنید و به حریم مسجد احترام بگذارید. در مساجد متععد استانبول که بسیاری از آنها جزو جاذبه های گردشگری این شهر می باشند، بانوان موظف اند موهای خود را بپوشانند. همچنین در هنگام ورود به مساجد، بازدیدکنندگان باید کفش های خود در آورند.

📍 با توجه به اینکه اکثریت اهالی استانبول مذهبی و مسلمان هستند، ابراز عشق بین زوجین درمکان های عمومی خوشایند نیست.

📍 باقی گذاشتن غذا در ظرف به این معناست که از غذا لذت نبرده اید و نوعی بی احترامی به میزبان تلقی می شود. شما ممکن است با این کار نشان دهید که کارکنان رستوران یا میزبان شما کم کاری کرده اند.

 📍 هرگز بدون اجازه گرفتن از مردم محلی عکاسی نکنید.

غذاهای ترکی

غذاهای محلی استانبول

یکی از جذاب ترین موارد درباره استانبول غذا های خوشمزه و سنتی این شهر است. از مهم ترین این غذا های محلی می توان به بورک، اسکندر کباب، و لهمجون اشاره کرد. بورک  یک صبحانه ترکیه ای که شامل پنیر و سبزیجات است و در لایه های نازک خمیر گذاشته می شود و برروی آتش پخته می شود. اسکندر کباب به عنوان معروف ترین و محبوب ترین غذای ترکیه شناخته می شود و ترکیبی از ورقه های نازک گوشت است که با گیاهان محلی و ادویه جات مختلف طعم دار شده است. لهمجون همان پیتزا اما در نوع ترکی آن است و کمی با پیتزا هایی که در ایران مرسوم است تفاوت دارد. این پیتزا از گوشت قیمه شده، پیاز، و فلفل قرمز  تهیه می شود که به آن جعفری و آب ‌لیمو هم اضافه می‌کنند.

جاذبه های گردشگری تاریخی استانبول

استانبول یکی از دیدنی‌ترین و جذاب‌ترین شهر های بزرگ در دنیا است. تاریخ استانبول و فراز و نشیب هایی که این شهر جادویی و زیبا پشت سر گذاشته است سبب پدید آمدن جاذبه های تاریخی، فرهنگی و طبیعی بسیاری شده است. به جرات می توان گفت که هر فردی با هر سلیقه و سنی از سفر به ترکیه و بازدید از اماکن تفریحی استانبول لذت خواهد برد.  چهار جاذبه‌ی گردشگری مهم و مشهور استانبول عبارت‌اند از مسجد ایاصوفیه، کاخ توپ ‌قاپی، مسجد آبی و بازار بزرگ. علاوه بر این چهار جاذبه‌ی اصلی و مهم، هزاران جاذبه‌ی تفریحی، تاریخی و طبیعی دیگر نیز در استانبول وجود دارد که می‌توانید روزها برای بازدید از آن ها وقت بگذارید و از شکوه و زیباییشان شگفت زده شوید.

آب و هوای استانبول
استانبول زیبا در فصل زمستان

آب و هوای شهر استانبول

استانبول به خاطر موقعیت جغرافیایی که دارد تا حد زیادی تحت تأثیر شرایط دریای مدیترانه قرار گرفته است. به طور کلی می توان گفت که این شهر چند اقلیمی است. آب و هوای مدیترانه ‌ای ، آب و هوای گرمسیری مرطوب و آب و هوای اقیانوسی در بخش‌های مختلف شهر مشاهده می‌شود. آب و هوای استانبول در تابستان ها تقریباً گرم و خشک است. در فصل زمستان هوا معتدل و در برخی از روزها ، بسیار سرد و یخبندان است. میزان رطوبت هوا در این شهر بسیار بالا است و بارش باران در مقایسه با شهر های دیگر ترکیه بیشتر است.

🌸 بهار استانبول  روزها گرمی دارد ، در حالی که شب‌ ها هوا خنک و ملایم است. باران های بهاری استانبول این شهر را در این فصل زنده تر از هر زمان دیگری می کنند. میانگین دمای استانبول در فصل بهار بین  18 تا 27 درجه سانتیگراد است .

🌞 روزهای تابستانی در شهر استانبول گرم و مرطوب هستند و  در اغلب مکان‌ ها و جاذبه های تفریحی و دیدنی و ساحل های این شهر با حجم زیاد بالایی از گردشگران و صف‌ های طولانی آن ها رو به رو خواهید شد. دمای استانبول در فصل تابستان بین  28 تا 30 درجه سانتیگراد است. 

🍂 هوا در فصل پاییز در استانبول بسیار دلپسند و جذاب می باشد و بسیاری این فصل را به دلیل خلوت بودن و آب و هوای معتدل برای سفر انتخاب می کنند. آب و هوای استانبول در این فصل می تواند غافلگیر کننده باشد، یا بسیار گرم و یا خنک و بارانی. میانگین دمای هوای استانبول در پاییز بین 15 تا 23 درجه سانتیگراد است.

⛄ زمستان استانبول سرد و برفی است. دیدن مناظر استانبول در زیر لایه ای از برف جذاب و دلفریب است و اغلب بارش ملایم برف در روز های این فصل دور از انتظار نیست. در فصل زمستان تقریباً تمام روزهای ماه ، هوا مه آلود هستند و اغلب اوقات بادهای نسبتاً شدیدی می وزند. میانگین دما استانبول در زمستان بین 8 تا 12درجه سانتیگراد است.

📌 بهترین فصل برای سفر به استانبول چه زمانی است؟

با توجه به این که استانبول زمستان های سرد و تابستان های گرمی دارد، بهترین فصل سفر به این شهر بهار است که هوا مطبوع تر است. البته 4 فصل این شهر بسیار دیدنی است و هر کدام زیبایی خاص خود را دارند. با این حال بسیاری از گردشگران تابستان را برای سفر به این شهر انتخاب می کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *