ضمایر در زبان ترکی

آموزش کامل انواع ضمایر در زبان ترکی

ضمیر کلمه ای است که در جملات مختلف جایگزین اسم می شود و می تواند در جمله نقش های مختلف بگیرد.در این آموزش قصد داریم شما را با اواع ضمایر در زبان ترکی آشنا کنیم و نحوه استفاده و کاربرد هریک از آن ها را با مثال برای شما شرح دهیم.

ضمایر فاعلی در ترکی

ضمایر شخصی یا ضمایر فاعلی جایگزین اسم فاعل در جمله می شوند:

معنیجمعمعنیمفرد
ماBizمنBen
شماSizتوSen
آنهاOnlarاوO

آموزش صوتی ضمایر فاعلی در زبان ترکی

ضمایر فاعلی در زبان ترکی

توجه داشته باشید که در تلفظ Ben  و Sen  تلفظ حرف e حالت فتحه و کسره نزدیک به هم می باشد.

پسوند های ملکی در زبان ترکی

پسوند های ملکیضمایر فاعلی
ım/ -im/ -um/ -üm-Benاول شخص مفرد
ın/-in/-un/-ün-Senدوم شخص مفرد
ı/-i/-u/-ü-Oسوم شخص مفرد
ımız/ -imiz/-umuz/-ümüz-Bizاول شخص جمع
ınız/-iniz/unuz/ünüz-Sizدوم شخص جمع
ları/-leri-Onlarسوم شخص جمع

به عنوان مثال برای ضمیر فاعلی Ben :

🔸 اگر آخرین حرف صدادار a-ı باشد پسوند ım می آید.

🔸 اگر آخرین حرف صدادار e-i باشد پسوند im می آید.

🔸 اگر آخرین حرف صدادار o-u باشد پسوند um می آید.

🔸 اگر آخرین حرف صدادار ö-ü باشد پسوند üm می آید.

آخرین حرف صدادار ö-ü باشدآخرین حرف صدادار o-u باشدآخرین حرف صدادار a-ı باشدآخرین حرف صدادار e-i باشد
gün-ümtelefon -umad-ımev-imاول شخص مفرد
gün-üntelefon-unad-ınev-inدوم شخص مفرد
gün-ütelefon-uad-ıev-iسوم شخص مفرد
gün-ümüztelefon-umuzad-ımızev-imizاول شخص جمع
gün-ünüztelefon-unuzad-ınızev-inizدوم شخص جمع
gün-larıtelefon-larıad-larıev-lerıسوم شخص جمع

پسوند های ملکی برای کلماتی که به حروف صدا دار در الفبای زبان ترکی ختم می شوند:

مثالپسوند های ملکیضمایر فاعلی
baba-m / anne-m / Palto-m / ütü-mm-Ben
baba-mız / anne-miz / Palto-muz / ütü-müzmız/ -miz/-muz/-müz-Biz
baba-n / anne-n / Palto-n / ütü-nn-Sen
baba-nız / anne-niz / Palto-nuz / ütü-nüznız/-niz/ -nuz/ -nüz-Siz
baba-sı / anne-si / Palto-su / ütü-süsı/ -si/ -su/ -sü-O
baba-ları / anne-leri / Palto-ları / ütü-leriları/ -leri-Onlar

در واقع می توان گفت که اگر اسمی در زبان ترکی با حرف صدادار تمام شود و پسوند ملکی بخواهد به آن اضافه شود، چون دو حرف صدادار نمی‌توانند پشت سر هم بیایند پسوندی ملکی بدون حرف صدادار می آید مثل baba-m . در حالت سوم شخص مفرد، پسوند ملکی به جای i- به si- تبدیل می‌شود تا بین دو حرف صدادار فاصله بیفتند.پس در زمان سوم شخص مفرد یک s میانجی بین پسوند و واژه قرار گرفته است تا دو حرف صدادار پشت سر هم نیایند.

ضمایر ملکی در زبان ترکی

معنیمثالضمیر ملکیضمیر فاعلی
خانه من بسیار زیبا استbenim evim çok güzelBenimBen
خانه ما بسیار زیبا استbizim evimiz çok güzelBizimBiz
خانه تو بسیار زیبا استsenin evin çok güzelSeninSen
خانه شما بسیار زیبا استsizin eviniz çok güzelSizinSiz
خانه او بسیار زیبا استonun evi çok güzelOnunO
خانه آن ها بسیار زیبا استonların evleri çok güzelOnlarınOnlar

نوع ديگري از ضمير ملكي در زبان ترکی وجود دارد كه با افزودن پسوند kı- يا ki- ساخته مي شود:

مال منBenimki
مال توSeninki
مال او  Onunkı
مال ماBizimki
مال شماSizinki
مال ايشانOnlarınkı

ضمایر ملکی اشاره‌ای

ضمایر ملکی اشاره ای برای اشیا و غیر انسان استفاده می شوند و مانند ضمایر اشاره در فارسی قبل از اسم می‌آیند. پسوندی که به اسم بعد از این ضمایر اضافه می شود برای اسامی مفرد –i و برای اسامی جمع –leri است.

معنیمثالپسوند ملکیضمیر ملکی اشاره‌ای
خانه اینbunun evi-ibunun
خانه آنŞunun evi-iŞunun
خانه آنOnun evi-ionun
خانه اینهاBunların evleri-leriBunların
خانه آنهاŞunların evleri-leriŞunların
خانه آنهاOnlarin evleri-lerionlarin

ضمایر مکانی

معادل فارسی ضمایر مکانی در زبان ترکی «نزد من، نزد تو، …» است. حرف اضافه نزد/پیش/دست در ترکی به صورت پسوند به انتهای ضمیر می چسبد:

bizdeنزد ماbendeنزد من
sizdeنزد شماsendeنزد تو
onlardaنزد آنهاondaنزد او

ضمایر مفعولی در زبان ترکی

ترجمهضمیر مفعولی (مستقیم)ترجمهضمیر مفعولی (غیر مستقیم)
من راbeniبه منbana
تو راseniبه توsana
او راonuبه اوona
ما راbiziبه ماbize
شما راsiziبه شماsize
آنها راonlarıبه آنهاonlara

ضمایر اشاره در زبان ترکی

به کلماتی که برای اشاره به اشیا، حیوانات، جا و مکان و گاهی انسان‌ها، بدون به کاربردن اسم آنها به کار می‌رود، ضمیر اشاره می‌گویند.

ضمایر اشاره مکان

معنیمثالکاربردمعادل فارسیضمیر اشاره
اینجا پارک است.Burası parkاشاره به نزدیکاینجاBurası
اینجا خانه‌ی من است.Şurası benim evimاشاره به دورآنجاŞurası
آنجا پارک آبی است؟?Orası su parkı mıاشاره به دورترآنجاOrası

ضمایر اشاره برای اشیا، حیوانات و انسان‌ها

معنیمثالکاربردمعادل فارسیاسم اشاره برای اشیا، حیوانات و انسان‌ها
این یک مداد است.Bu bir kalemاشاره به نزدیکاینBu
آن کیف جدید است.Şu çanta yeniاشاره به دورآنŞu
آن زن مادر من است.O kadın benim annemاشاره به دورترآنO
اشاره به نزدیکاین هاbunlar
اشاره به دورآن هاşunlar
اشاره به دورترآن هاonlar

ضمایر o و onlar هم اسم اشاره هستند هم ضمیرهای اول شخص مفرد و اول شخص جمع.

ضمایر انعکاسی در زبان ترکی

ضمایر انعکاسی در زبان ترکی معمولا به عنوان مفعول جمله به کار می روند زمانی که فاعل و مفعول جمله یکسان باشند. معادل این ضمایر در زبان فارسی را می توان به صورت شکل صرف شده از واژه “خود” مشاهده کرد. این ضمایر سه حالت فاعلی، مفعولی و ملکی دارند.

خودمkendim
خودتkendin
خودشkendisi
خودمانkendimiz
خودتانKendiniz
خودشانkendileri

حالت ملکی این ضمایر به این شکل است که بعد از کلمه kendi واژه را با پسوند مالکیت می‌آوریم، مثلا:

(کتاب خودم) kendi kitabım 🔸

(خانه خودمان) kendi evimiz 🔸

ضمیر متقابل

زمانی که فاعل جمله جمع باشد و فعل جمله مفهوم انجام عمل متقابل را بدهد از ضمایر متقابل در زبان ترکی استفاده می کنیم. این ضمایر معادل همدیگر و یکدیگر ضمایردر زبان فارسی هستند. این ضمایر دارای سه حالت فاعلی، مفعولی و ملکی است. توجه کنید که ضمایر متقابل حالت مفرد ندارند.

(birbirimiz (birbirlerimizاول شخص جمع
(birbiriniz (birbirlerinizدوم شخص جمع
birbirleriسوم شخص جمع

ضمایر پرسشی در زبان ترکی 

ضمایر و کلمات پرسشی برای سوالی کردن جملات استفاده می شوند. در زبان ترکی به دو حالت می‌توانیم جمله را سوالی کنیم، یکی از طریق پسوندهای پرسشی و دیگری از طریق استفاده از کلمات پرسشی. ضمیر پرسشی بسته به نوع جمله در ابتدا، وسط یا انتهای جمله می‎آید. با توجه به اینکه خود کلمه پرسشی ذاتا سوالی است، جمله ای که در آن کلمه‌ی پرسشی وجود داشته باشد نیازی به پسوند پرسشی ندارد.

پسوند های پرسشی بر اساس تقسیم‌بندی حروف صدادار به 4 دسته جدول زیر تقسیم می شوند. این نشانه‌ها فقط در انتهای جمله می‌آیند. جواب جمله‌ای که با نشانه سوالی، سوالی شده باشد به صورت بله/خیر است و در واقع این نشانه ها مشابه کلمه سوالی “آیا” در فارسی می باشند.

معنیمثالپسوند سوالیآخرین حرف صدادار
(آیا) اینجا خانه است؟?Burası ev mia-ı
(آیا) این سیب است؟?Bu elma mımie-i
(آیا) “مراد” خوشحال است؟?Murat mutlu mumuo-u
(آیا) او مدیر است؟?O müdür müö-ü

اگر دو اسم در جمله سوالی شوند، مثلا این یا این؟ (در ترجمه‌ی فارسی از “یا” استفاده می‌شود)

او در خانه است یا در مدرسه؟ ?O evde mi okulda mı

من یا او؟ ?Ben mi o mu 

ضمایر پرسشی پر کاربرد

معنیضمیر پرسشیمعنیضمیر پرسشی
چه کسی؟?kimکجا؟?nere
چرا؟?niçinاهل کجا؟?nereli
چه طور؟ چگونه؟?nasılدر کجا؟?nerede
کدام؟?hangiچند؟?kaç
چرا؟?niyeچه قدر؟?ne kadar
چه چیز؟ چی؟?neکی؟?ne zaman

اگر ne  پسوندي بگيرد كه با مصوت آغاز مي شود حرف ميانجي y به كار مي رود.

Ne + i = neyi     چي را

Ne + e = neye    به چي

در ویدئو آموزشی زیر می توانید کاربرد ضمایر و کلمات پرسشی را به شکل تصویری و با مثال های تلفیقی شامل انواع ضمایر دیگر مشاهده کنید.

ضمایر şey و insan

مشابه زبان فارسی زمانیکه گوینده نتواند واژه ی دقیق را پیدا کند می تواند از Şey به معنای “چیزها” به عنوان جایگزین اسم ها یا عبارات استفاده کند. از این واژه معمولا در گفتمان محاوره ای زبان ترکی استفاده می شود.

یادم رفت چیز تو رو بیارم .Senin şeyini getirmeyi unuttum

من هیچ چیز نگفتم Bize şey demediler

استفاده از insan به معنای انسان بسیار مشابه به استفاده ی ضمیر یکی، کسی در زبان فارسی است.

کسی نمیخواهد در این هوا بیرون برود Insan böyle havalarda hiç dışarıya çıkmak istemiyor

هیچ چیز بدی به ذهن انسان خطور نمی کند. Insan aklına kötü birşey gelmiyor

یک پاسخ به «آموزش کامل انواع ضمایر در زبان ترکی»

منیره

Ki همیشه kiهست فقط تو سه مورد küمیشه
Kıاصلا وجود نداره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.